Van Jeroen Boudens leerde ik letters in steen verwerken. Muziek bracht mij naar Portugal waar ik verliefd werd op het land, zijn inwoners en fado. Van deze passies heb ik een cocktail gemaakt, met behoorlijk wat muziek toegevoegd. Welkom op deze blog waar je hopelijk ook jouw ding vindt. Het letterkappen is echter al een tijdje beperkt door een hardnekkige tendinitis...
Jeroen Boudens ensinou-me a escultura das letras em pedra. A música trouxe me a Portugal onde apaixonei-me pelo paÍs, pelos habitantes e pelo fado. Destas paixões fiz um cocktail, colocando bastante música. Seja bem-vindo neste blog e espero que vá gostar. No entant, há algum tempo a esculptura de letras tem sido limitada por uma tendinite teimosa.... (Sou belga, então peço desculpa por erros de tradução)
26 dec 2016
JANEIRAS: VAN ALOUDE TRADITIE NA
KERSTDAG TOT PROTESTSONG JANEIRAS: DE TRADIÇÃO MUITO
ANTIGA DEPOIS
DO NATAL ATÉ MÚSICA DE INTERVENÇÃO In Portugal is het Zingen van Janeiras een traditie die terug gaat tot de
Romeinse tijd. In veel dorpen wordt deze
traditie, die bestaat uit het zingen van liederen aan
de deur van
de huizen,
in ere gehouden. Groepen mensen trekken van deur tot deur met
nieuwjaarswensen en vragen de inwoners om de overschotten van de
Kerst- en Nieuwjaarsfeesten. Vroeger gaf men kastanjes, noten,
appels, chouriço, bloedworst enz, maar heden ten dage wordt dit
gemakshalve ingeruild voor chocolade of geld. Op het einde van de
rondgang komt de groep samen en wordt de opbrengst verdeeld of wat
opgehaald werd genuttigd.De
Janeiras gaan door in januari, van de 1ste tot de 6de, Drie Koningen,
maar veel groepen verlengen ze tot het einde van de maand.
Em Portugal o Cantar das Janeiras é
uma tradição que remonta à época romana.
Em muitas aldeias esta tradição, que
consiste no cantar de músicas à porta das habitações,
mantém-se viva. Grupos de pessoas vão de
porta em porta, desejando um feliz ano novo e pedindo aos residentes
as sobras das festas de Natal e Ano Novo. Costumava-se oferecer
castanhas, nozes, maçãs, chouriço, morcela, etc, mas hoje em dia,
por comodismo, muitas vezes tudo isso é trocado por chocolates ou
dinheiro. No fim da caminhada, o grupo
reúne-se e divide-se
o resultado, ou todos juntos comem aquilo
que receberam. As Janeiras ocorrem em
janeiro e estendem-se do dia 1 e até dia
6, dia de Reis,
mas muitos grupos prolongam-nas durante todo o mês.
De
traditie gaat over van generatie op generatie, net zoals het muzikale
repertorium dat eraan verbonden is. De groepen trekken door de
straten al zingend en met begeleiding van instrumenten zoals fluit,
gitaar, triangel, tamboer, accordeon… In principe gaat het om
bekende liedjes, hoewel die verschillen van streek tot streek. Het
zijn eenvoudige songs die de lof zingen van Kind Jezus, Maria, Jozef
en de bewoners die hun bijdrage hebben geleverd, maar er zijn ook
beledigende verzen voorzien voor zij die de ‘janeireiros’ niet
goed ontvangen. Dus een rijm als ‘Aan de heren die hier wonen,
moge God hen bescherming geven’ kan
dan als volgt gewijzigd worden: ‘Aan de heren die hier wonen,
moge God hende schijterijbrengen...’
A
tradição vai passando de geração em geração, assim como o
reportório musical que lhe está associado. Os grupos percorrem as
ruas cantando e tocando instrumentos como flauta, viola, ferrinhos,
tambor, acordeão… Em princípio são utilizados cantares
conhecidos, embora a letra seja diferente em cada terra. São músicas
simples que louvam o Menino Jesus, Nossa Senhora, São José e os
moradores que contribuíram, mas também há versos insultuosos
reservados para que não recebe bem os janeireiros.
Então
uma rima como “Aos senhores que cá moram, Deus lhe dê a
salvação” pode ser alterada assim: “Aos senhores que cá
moram, Deus lhe dê uma caganeira..”.
In
de laatste jaren is een nummer van Zeca Afonso, getiteld ‘Natal dos
Simples’, behoorlijk populair geworden. Omdat het begint met de zin
‘We gaan Janeiras zingen’ wordt
het door velen geïnterpreteerd als een Janeira lied, hoewel het niet
behoort tot het folcloristisch repertorium. Het nummer verscheen in
1968 op de plaat ‘Cantares de Andarilho’, waarop Zeca op
zoek gaat naar oude muzikale
vormen en traditionele dichtkunst,
maar deze slechts gebruikt als vertrekpunt om nieuwe nummers te
maken. Hij behoudt dus de formele structuur en zo denkt men een
Janeira lied te horen, maar eigenlijk is het een protestsong die over
de emigratie
gaat ten tijde van de dictatuur...
Nos
últimos anos tornou-se bastante popular
uma música de Zeca Afonso, intitulada ‘Natal dos Simples’. Como
começa com a frase ‘vamos cantar as
janeiras...’ é entendida por muitos
como se fosse música de Janeiras, embora não faz
parte do repertório folclórico.
Em 1968 o tema
apareceu no álbum ‘Cantares de Andarilho’, no qual Zeca recupera
antigas formas musicais e poéticas tradicionais, utilizando-as
apenas como ponto de partida para criar novos temas. No entanto ele
mantém a estrutura formal e assim pensa-se
ouvirum Cantar das
Janeiras, mas de facto é música de
intervenção que trata da
emigração na época da ditadura...
Er
wordt gezegd dat het deuntje 'pam-parara-piri-pam-parara-piri' een behoorlijk geriskeerde
vervorming is van ‘vão parar à PIDE, vão parar à
PIDE, pampampampam’ (‘ze
gaan de PIDE stopppen...’).
Als dit waar zou zijn dan is het nog een bewijs van de muzikale
genialiteit van Zeca. Wel zeker is dat uitzenden op de Portugese
radio verboden werd door de Nationale Zender (EN).
Diz-se
que a cantilena 'pam-parara-piri-pam-parara-piri' é
uma transformação bem arriscada da frase ‘vão parar à PIDE,
vão parar à PIDE, pampampampam’. Se isso for verdade é mais
uma prova da genialidade musical de Zeca. Bem certo é que a
transmissão na rádio portuguesa foi proibido pela Emissora
Nacional.
Een beetje vergelijkbaar met 'Driekoningen zingen' in Vlaanderen...?
BeantwoordenVerwijderenUiteraard Maaike, maar in Vlaanderen denk ik dat het dan meer om kinderen gaat. Het lijkt mij in Portugal meer een sociaal gegeven...
Verwijderen