LETTERS IN STEEN EN PORTUGAL

WELKOM - SEJA BEM-VINDO

Van Jeroen Boudens leerde ik letters in steen verwerken. Muziek bracht mij naar Portugal waar ik verliefd werd op het land, zijn inwoners en fado. Van deze passies heb ik een cocktail gemaakt, met behoorlijk wat muziek toegevoegd. Welkom op deze blog waar je hopelijk ook jouw ding vindt.

Jeroen Boudens ensinou-me a escultura das letras em pedra. A música trouxe me a Portugal onde apaixonei-me pelo paÍs, pelos habitantes e pelo fado. Destas paixões fiz um cocktail, colocando bastante música. Seja bem-vindo neste blog e espero que vá gostar. (Sou belga, então peço desculpa por erros de tradução)

6 jun. 2017

FADISTA CAROLINA STELT NIEUWE PLAAT VOOR: enCantado’
FADISTA CAROLINA APRESENTA NOVO ÁLBUM: enCantado’
De introductie single van dit nieuwe werk is ‘Falar De Amor’, geschreven door Carolina Deslandes en Diogo Clemente, die ook producer is van de plaat. De ‘betovering’ (encantado) door fado begon in Trás-os-Montes toen Carolina nog kind was, ging door in Porto als adolescente, en bleef hangen in Lissabon toen ze het Noorden ruilde voor de hoofdstad, met een koffer vol dromen, waar ze ook bleef met optredens in het koor van de opera, theater, conservatorium en de musicals ‘Amália’ en ‘Canção de Lisboa’. Op de uitnodiging van Mário Pacheco om te komen zingen in de Clube de Fado (één der meest prestigieuze huizen in Lissabon) zei ze ja, en sindsdien begon Carolina haar dromen waar te maken, één daarvan is dit nieuwe werk ‘enCantado’.
O single de apresentação deste novo trabalho é ‘Falar De Amor’, da autoria de Carolina Deslandes e Diogo Clemente, produtor deste registo. O ‘enCantamento’ de Carolina com o fado começou em Trás-os-Montes enquanto criança, continuou pelo Porto já como adolescente e jovem adulta, e permaneceu em Lisboa, quando rumou do Norte para a capital, com uma mala cheia de sonhos, ficando pelo meio a participação no coro do ópera, o teatro, o conservatório e os musicais ‘Amália’ e ‘Canção de Lisboa’. Ao convite de Mário Pacheco para cantar no Clube de Fado (uma das mais prestigiadas casas de Lisboa), respondeu que sim e, desde então, Carolina tem vindo a concretizar sonhos, um dos quais, este novo trabalho ‘enCantado’.

In 2011 daagde ze ook in België op toen de film ‘De Consul van Bordeaux’ in première ging. Daarin had ze een kleine rol als zangeres en ze leende ook haar stem voor de soundtrack met muziek van de Belgische componist Henri Seroka. De film is een belangrijke Portugese productie en gaat over de diplomaat Sousa Mendes die ook ‘de Portugese Schindler’ wordt genoemd omwille van het redden van duizenden levens in de 2de wereldoorlog.
Em 2011 chegou à Bélgica quando em Bruxelas estreou o filme ‘O Cônsul de Bordéus’. Neste fez um pequeno papel como cantora e deu a sua voz na banda sonora, com música do compositor belga Henri Seroka. O filme é uma produção portuguesa de maior importância que trata do diplomata Sousa Mendes, chamado de ‘o Schindler português’ por ter salvado a vida de milhares de pessoas na 2ª guerra mundial.

Op ‘enCantado’ gaat het in essentie over liefde. Liefde, afkeer, de betoverende en ontgoochelende liefde, volmaakte en onvolmaakte liefde, onmogelijk waar te maken liefde. ‘Falar de Amor’ was het lied dat het meeste losmaakte bij Carolina toen het haar werd aangboden door Carolina Deslandes en Diogo Clemente en was ook het uitgangspunt voor de andere nummers op het album. Volgens de fadista was er een betovering, een passie voor de tekst en de melodie, de eenvoud van de muziek en het directe woord zonder omwegen (...), het heeft niets dat niet direct te begrijpen valt.” Het nummer vertelt het verhaal van een bijna volmaakte liefde. Het aanvaarden van een niet waar gemaakte liefde, verdriet, dat eindigt in een scheiding, omdat ‘leuk vinden’ niet genoeg is. De tekst haalt ook het ontsnappen aan pijn aan, los komen en afscheid nemen van de ander, zonder rancune. Maar deze ‘enCantado’ bevat ook tien andere nummers rond het thema liefde.
O álbum ‘enCantado’ fala essencialmente de Amor. Amores, desamores, o amor encantado e desencantado, amores perfeitos e imperfeitos, uns impossíveis de concretizar. ‘Falar de Amor’ foi a música que mais emocionou Carolina, ao ser-lhe apresentada por Carolina Deslandes e Diogo Clemente, e foi o ponto de partida para as restantes músicas do álbum. Segundo a fadista, “houve um encantamento, uma paixão pela letra e melodia, pela simplicidade da música e palavra direta, sem contornos (…), não tem nada que não se entenda e não se compreenda à primeira”. Conta a história de um amor quase perfeito. A aceitação de um amor não concretizado, sofrido, que acaba em separação porque o ‘gostar’ não é suficiente. A letra fala também do ato de fugir da dor, desprender-se e despedir-se do outro sem rancor. Mas este ‘enCantado’ apresenta outros dez temas que vagueiam pela temática do amor.

Sinds haar debuutalbum in 2014 heeft Carolina een prestigieus parcours afgelegd, met optredens op verschillende festivals en podia van nationale en internationale faam (ze was in 2016 ook op het Belmundo festival in Brugge). Haar gelijknamige plaat was ook één van de meest geprezen fado platen van 2014 en werd geproduced door de muzikant en componist Ricardo Cruz , die ook al met António Zambujo en Ana Moura werkte.

Carolina editou o seu álbum de estreia em 2014 e tem feito um percurso de prestígio, atuando em vários festivais e palcos de referência nacional e internacional (em 2016 também foi em Bruges no festival Belmundo). O registo homónimo foi igualmente um dos discos de fado mais aclamados de 2014 e contou com a produção do músico e compositor Ricardo Cruz, que já trabalhou com António Zambujo e Ana Moura.

FALAR DE AMOR
Não me venhas falar de amor
quando já estás para sair
fazes pouco da minha dor
a um passo de desistir
não te vou guardar rancor
rezo para não te ver cair
mas não me fales de amor
se não o estás a sentir

Não me venhas falar de amor
já no fim da despedida
a devolveres-me as flores
p’ra partires da minha vida
não te vou guardar rancor
rezo para te ver sorrir
mas não me fales de amor
quando me estás a mentir

Acenderam-se as luzes
mostrou-se a imperfeição
e o peso das minhas cruzes
só te pesam o coração
não resta nem perdão
a paixão o frenesim
mas não me fales de amor
se não ficaste até o fim
se não é mais que o gostares de mim
© Letra: Carolina Deslandes
PRATEN OVER LIEFDE
Kom het niet over liefde hebben
als je klaar bent om te gaan
je geeft weinig om mijn verdriet
op het punt om op te geven
ik zal geen rancune koesteren
ik bid dat je zelf overeind blijft
maar praat me niet over liefde
als je ze niet voelt

Kom het niet over liefde hebben
als het afscheid op zijn einde loopt
als je me bloemen geeft
om te vertrekken uit mijn leven
rancune om jou zal ik niet koesteren
ik bid dat je mag blijven lachen
maar praat me niet over liefde
terwijl je me staat te beliegen

De waarheid kwam aan het licht
de imperfectie naar boven
en de last van mijn verdriet
ligt je slechts zwaar op de maag
er rest me noch vergeving
passie noch boosheid
maar praat me niet over liefde
als je niet tot het einde bleef
als het niet meer was dan ‘ik vind je leuk’
© Tekst: Carolina Deslandes - eigen vertaling

26 mei 2017

ANA BACALHAU (VOCALISTE VAN DEOLINDA) DEBUTEERT SOLO
ANA BACALHAU (VOCALISTA DOS DEOLINDA) ESTREIA-SE A SOLO

Na vier albums met Deolinda, de groep die verantwoordelijk is voor ‘Parva que eu sou’, één van de meest emblematische nummers van de afgelopen decade, zal de populaire zangeres in oktober ‘Nome Próprio’ voorstellen, haar eerste solo album.
Depois de quatro álbuns com os Deolinda, a banda que é responsável por ‘Parva que eu sou’, uma das músicas mais emblemáticas da década passada, a cantora popular vai apresentar em outubro ‘Nome Próprio’, o seu primeiro álbum a solo.

Het laatste wat de artieste echter wil is dat de plaat een ‘herhaling’ zou worden van wat ze reeds met Deolinda deed: Er zullen natuurlijk invloeden zijn die ook bij Deolinda al opvielen, maar er zijn andere van mijn eigenschappen, sonore, lyrische, interpretatieve, die geen steek houden in de artistieke wereld van Deolinda.”
O que a artista quer é que o disco não seja uma ‘repetição’ do que ela já fez com os Deolinda: “Vão notar-se influências que já se notam em Deolinda, mas tem outras partes de mim, sonoras, líricas, interpretativas que não fazem sentido no universo artístico dos Deolinda”.

Voor de eerste keer tekent Ana Bacalhau voor tekst en muziek van enkele songs, maar de zangeres nodigde ook verschillende Portugese auteurs uit om enkele nummers te schrijven. Eén van hen is Miguel Araújo (tekst en muziek van ‘Ciúme’, de eerste single), maar op de plaat zullen we ook nummers horen van o.a. Samuel Úria, Jorge Cruz, Capicua en Márcia. ‘Nome Próprio’ werd geproduced door João Bessa en Ana Bacalhau en gemasterd in de Abbey Road Studios.
Ana Bacalhau assina pela primeira vez a letra e música de algumas canções, mas a cantora também convidou vários autores nacionais para escrever a maioria dos temas. Um deles é Miguel Araújo (letra e música de ‘Ciúme’, o primeiro single), mas no álbum vamos ouvir temas de autores como -entre outros- Samuel Úria, Jorge Cruz, Capicua e Márcia. ‘Nome Próprio’ foi produzido por João Bessa e Ana Bacalhau e foi masterizado nos estúdios de Abbey Road.

Na het uitbrengen van de plaat trekt Ana ook naar de Portugese podia en live zal ze begeleid worden door een quartet -As Pataniscas- met Luís Figueiredo (keyboards), Luís Peixoto (cavaquinho, bouzouki, banjo), Zé Pedro Leitão (contrabass, bass) en Alexandre Frazão (drums, percussie).
Depois do lançamento do álbum Ana vai apresentar-se no palco nacional e ao vivo estará acompanhada de um quarteto -As Pataniscas- com Luís Figueiredo (teclados), Luís Peixoto (cavaquinho, bouzouki, banjo), Zé Pedro Leitão (contrabaixo, baixo) e Alexandre Frazão (bateria, percussão).

14 mei 2017

SALVADOR SOBRAL WINT EUROVISIE SONGFESTIVAL
SALVADOR SOBRAL VENCE FESTIVAL EUROVISÃO DA CANÇÃO
Dat Portugal het Eurovisie festival wint, dat is op zich een onuitgegeven verwezelijking voorhet land. Wat mij echter bijzonder opviel was de commentaar van Salvador Sobral onmiddellijk na het festival: “We leven in een wereld van wegwerp muziek, ‘fast-food’ muziek zonder enige inhoud. Dit kan een overwinning zijn van de muziek, van personen die muziek maken met enige betekenis. Muziek is geen vuurwerk, het gaat om gevoel. We zullen proberen dit te veranderen. Het wordt tijd om de muziek terug te brengen, dit is wat waar het echt op aan komt. ”.

Portugal que venceu o festival da Eurovisão, isto é um feito inédito para o país. O que realmente me surpreendeu é o que disse Salvador Sobral nas primeiras declarações após a vitória no festival: Vivemos num mundo de música descartável, de música 'fast-food' sem qualquer conteúdo. Isto pode ser uma vitória da música, das pessoas que fazem música que de facto significa alguma coisa. A música não é fogo-de-artifício, é sentimento. Vamos tentar mudar isto. É altura de trazer a música de volta, que é o que verdadeiramente interessa”.
AMAR PELOS DOIS
Se um dia alguém perguntar por mim
Diz que vivi para te amar
Antes de ti, só existi
Cansado e sem nada para dar

Meu bem, ouve as minhas preces
Peço que regresses, que me voltes a querer
Eu sei que não se ama sozinho
Talvez devagarinho possas voltar a aprender

Meu bem, ouve as minhas preces
Peço que regresses, que me voltes a querer
Eu sei que não se ama sozinho
Talvez devagarinho possas voltar a aprender

Se o teu coração não quiser ceder
Não sentir paixão, não quiser sofrer
Sem fazer planos do que virá depois
O meu coração pode amar pelos dois
© Letra: Luísa Sobral
LIEFHEBBEN VOOR TWEE
Als iemand ooit naar me vraagt
Zeg dan dat ik geleefd heb om jou lief te hebben
Voor jouw komst was ik
Uitgeblust en had niks meer te bieden

Mijn liefste, luister naar mijn smeekbede
Kom toch terug, verlang opnieuw naar mij
Ik weet dat liefhebben op je eentje niet werkt
Maar misschien kan je het stilaan opnieuw leren

Mijn liefste, luister naar mijn smeekbede
Kom terug, verlang opnieuw naar mij
Ik weet dat liefhebben op je eentje niet werkt
Maar misschien kan je het stilaan opnieuw leren

Als je hart niet wil toegeven
De passie niet wil voelen, of niet wil afzien
Zonder plannen te maken voor wat volgt
Wil mijn hart wel liefhebben voor twee
© Tekst: Luísa Sobral - eigen vertaling

9 mei 2017

SALVADOR SOBRAL IN VOETSPOREN VAN ZUS LUÍSA MET SOLO DEBUUTPLAAT
SALVADOR SOBRAL SEGUE OS PASSOS DA IRMÃ LUÍSA COM DISCO SOLO DE ESTREIA
Salvador Sobral, broer van Luísa Sobral, werd geboren in Lissabon (1989) waar hij studeerde aan het Hoger Instituut voor Toegepaste Psychologie. Net als zijn zus nam hij deel aan de Portugese versie van Idool om daarna naar de Verenigde Staten te trekken en muziek te gaan studeren aan het Berklee College of Music in Boston. Vervolgens verbleef hij 4 jaar in Barcelona waar hij jazz studeerde aan de prestigieuze school Taller de Músics en optrad met de indiepop band ‘Noko Woi’ op het Festival Sónar de Barcelona, in 2014.
Salvador Sobral, irmão de Luísa Sobral, nasceu em Lisboa (1989) onde estudou no Instituto Superior de Psicologia Aplicada. Tal como a irmã participou nos Ídolos e mais tarde rumou para os Estados Unidos dedicando-se ao estudo de música no Berklee College of Music de Boston. Depois residiu 4 anos em Barcelona onde estudou jazz na prestigiada escola Taller de Musics e atuou com a banda de pop-indie ‘Noko Woi’ no Festival Sónar de Barcelona em 2014.

Tijdens zijn verblijf in het buitenland legde Salvador Sobral zich toe op verschillende muzikale projecten: hij componeerde voor zichzelf, maakte gedurfde performances rond de figuur van Chet Baker, proefde van bossa-nova en introduceerde de zachte Latijns-Amerikaanse sound in zijn muziek. Nu is de zanger terug in Portugal, trad er al op met verschillende grote namen uit de nationale jazz scene en bracht zijn eerste plaat in eigen naam op de markt.
Durante o tempo fora do país Salvador Sobral esteve envolvido em vários projetos musicais: compôs para si próprio, criou perfomances arrojadas à volta da figura de Chet Baker, bebeu da bossa-nova e trouxe às suas canções as doces sonoridades da América Latina. Agora o cantor está de regresso a Portugal, tem contracenado com vários dos nomes mais sonantes do jazz nacional e lançou o seu primeiro disco em nome próprio.

Excuse Me’ is de titel van het debuutalbum en alhoewel hoofdzakelijk Engelstalig, bevat het ook enkele nummers in het Portugees en het Spaans. De plaat is het resultaat van de muzikale invloeden die de zanger opdeed op zijn reizen. Salvador Sobral wordt begeleid door Júlio Resende (piano), ook co producent van de plaat, André Rosinha (contrabas) en Bruno Pedroso (drums). Op de plaat staan nummers geschreven door Salvador Sobral en de talentrijke Venezolaanse componist Leo Aldrey, met daarbij ook versies van Vernon Duke (‘Autumn in New York’), van Dorival Caymmi (‘Nem Eu’) en een nummer dat werd geschreven door Luísa Sobral (‘I Might Just Stay Away’), gebaseerd op het werk van de trompettist Chet Baker, één van de inspiratiebronnen van de Portugese artiest. Salvador Sobral is eigenaar van een heel bijzondere stem met passie en muzikale gevoeligheid, wat hem toelaat te zingen wat hij wil en hoe hij wil.
Excuse Me’ é o título do álbum de estreia e embora é principalmente em inglês, inclui faixas em Português e Espanhol. O disco resultou das influências musicais que o cantor recebeu nas suas viagens. Salvador Sobral apresenta-se acompanhado por Júlio Resende (piano), que coproduziu o disco, André Rosinha (contrabaixo) e Bruno Pedroso (bateria). O disco inclui composições escritas por Salvador Sobral e o talentoso compositor venezuelano Leo Aldrey, às quais se juntam versões de Vernon Duke (‘Autumn in New York’), de Dorival Caymmi (‘Nem Eu’) e um tema, escrito por Luísa Sobral (‘I Might Just Stay Away’), inspirado pela obra do trompetista Chet Baker, uma das referências do artista Português. Salvador Sobral é dono uma voz muito especial com paixão e sensibilidade musical, que lhe permite cantar o que quer e como quer.

‘Nem Eu’ is de tweede single uit de plaat, met Júlio Resende op piano.
‘Nem Eu’ é o segundo single retirado do disco, com Júlio Resende no piano.


Nem eu
Não fazes favor nenhum
Em gostar de alguém
Nem eu, nem eu, nem eu
Quem inventou o amor
Não fui eu, não fui eu, não fui eu
Não fui eu nem ninguém
O amor acontece na vida
Estavas desprevenida
E por acaso eu também
E como o acaso é importante querida
De nossas vidas a vida
Fez um acaso também
                                            © Dorival Caymmi
Ook ik niet
Je doet niet iemand een plezier
Door lief te hebben
Ook ik niet, ook ik niet, ook ik niet
De uitvinder van de liefde
Was niet ik, was niet ik, was niet ik
Het was niet ik, noch iemand anders
Liefde overvalt je in het leven
Je was onvoorbereid
En toevallig ik ook niet
En zoals toeval belangrijk is, liefje
Maakt het leven van ons bestaan
Ook een toeval
                  © Dorival Caymmi - eigen vertaling

4 mei 2017

EEN VERGETEN PAREL VAN QUATRO VENTOS & IAIN MATTHEWS
UMA PÉROLA ESQUECIDA DE QUATRO VENTOS & IAIN MATTHEWS
Quatro Ventos is een quartet rond Emanuel Pessanha (zang-gitaar), met thuisbasis in Nederland. Pessanha, geboren op de Azoren, belandt in 1988 in Nijmegen en richt er 8 jaar later de internationaal getinte groep op, die verder bestaat uit de Portugese meestergitarist Rafael Fraga (werkte reeds met Carlos de Carmo en Ana Moura), de Duits-Taiwanese violiste/pianiste Aili Deiwiks en de Nederlander Luciën Matheeuwsen (contrabas). De groep werkte reeds samen met bekende namen als Rui Veloso, Teresa Tapadas, Fernando Lameirinhas, Zeca Medeiros, Luís Alberto Bettencourt en Frank Boeijen.
Quatro Ventos é um quarteto liderado por Emanuel Pessanha (vocal e guitarra), com sede na Holanda. Em 1988 Pessanha, nascido nos Açores, chegou em Nijmegen e oito anos mais tarde formou o grupo cosmopolita que inclui também o mestre guitarrista português Rafael Fraga (que já trabalhou com Carlos de Carmo e Ana Moura), a violinista-pianista alemã-taiwanesa Aili Deiwiks e o holandês Lucien Matheeuwsen (baixo). O grupo já trabalhou com nomes bem conhecidos como Rui Veloso, Teresa Tapadas, Fernando Lameirinhas, Zeca Medeiros, Luís Alberto Bettencourt e Frank Boeijen.

Over hun 6de album ‘Mitos e Lendas’ had ik het hier reeds vroeger (zie post van 23/8/2013), maar 10 jaar terug namen ze, samen met Iain Matthews (ex Fairport Convention en Matthews Southern Comfort), het prachtige ‘Vozes do silêncio’ op, het nummer staat op de gelijknamige CD.
Aqui já tratei do sexto álbum da banda, ‘Mitos e Lendas’ (vejam o post do 23/8/2013), mas há 10 anos que gravou, com Iain Matthews (ex Fairport Convention e Matthews Southern Comfort), o belo tema ‘Vozes do silêncio’ que está no CD de mesmo nome.

Ik had het in de titel over een ‘vergeten parel’, waarmee ik eigenlijk wil zeggen dat de groep in die 20 jaar volgens mij nooit de erkenning heeft gekregen die ze eigenlijk verdient.

No título mencionei uma ‘pérola esquecida’, o que eu realmente quero dizer é que acho que a banda nestes 20 anos nunca teve o reconhecimento que realmente merece.

VOZES DO SILÊNCIO
Os meus braços estão vazios
sem te ter aqui ao meu lado
e agora são vadios
por ti cantam este fado

Na angústia de te perder
minha dor é como uma bruma
desfaz-se ao entardecer
num sonho feito de espuma

Gemo como barcos nas amarras
quando o vento as arrelia
são as vozes do silêncio
gritando por ti noite e dia

Lá no ceu há uma gaivota
voando sobre o mar
vai seguindo a tua rota
e passa a vida a navegar

Ela às vezes dorme sem sonhar
outras vezes sonha sem dormir
de manhã acorda a rir
e outras vezes acorda a chorar

Corta as amarras e vem comigo
aceita este desafio
dá voz às guitarras
embarca comigo neste navio

Gemo como barcos nas amarras
quando o vento as arrelia
são as vozes do silêncio
gritando por ti noite e dia

Corta comigo as amarras
aceita este desafio
dá voz às guitarras
embarca comigo neste navio
© E. Pesanha
STEMMEN VAN DE STILTE
Mijn armen zijn leeg
zonder jou hier aan mijn zij
en nu zijn ze ook nog op de dool
zingen voor jou deze fado

In this fear of losing you
my pain is like the mist
dissolving in the afternoon
in a dream made of fado

Ik kreun als afgemeerde boten
waar de wind mee speelt
het zijn stemmen van de stilte
die schreeuwen om jou dag en nacht

Hoog in de lucht is er een meeuw
die vliegt over de zee
hij volgt jou richting
en brengt jou leven op koers

Sometimes she sleeps without dreaming
sometimes she dreams without sleeping
and in the morning she wakes up laughing
and sometimes crying

Cut the ropes and come with me
accept this challenge
let the sound of guitars be heard
board this ship with me

I groan like moored boats
tossed around by the wind
voices of silence held captive
crying out for you night and day

Cut the ropes and come with me
accept this challenge
let the sound of guitars be heard
board this ship with me
© E. Pesanha-eigen vertaling (N)