LETTERS IN STEEN EN PORTUGAL

WELKOM - SEJA BEM-VINDO

Van Jeroen Boudens leerde ik letters in steen verwerken. Muziek bracht mij naar Portugal waar ik verliefd werd op het land, zijn inwoners en fado. Van deze passies heb ik een cocktail gemaakt, met behoorlijk wat muziek toegevoegd. Welkom op deze blog waar je hopelijk ook jouw ding vindt.

Jeroen Boudens ensinou-me a escultura das letras em pedra. A música trouxe me a Portugal onde apaixonei-me pelo paÍs, pelos habitantes e pelo fado. Destas paixões fiz um cocktail, colocando bastante música. Seja bem-vindo neste blog e espero que vá gostar. (Sou belga, então peço desculpa por erros de tradução)

26 aug. 2016

FADO VIOLADO: KRUISING VAN FADO EN FLAMENCO
FADO VIOLADO: CRUZAMENTO ENTRE O FADO E O FLAMENCO
Fado Violado, een Portugees muzikaal project dat fado met flamenco verbindt, kwam in 2008 tot stand in Sevilla, een werkstuk van Ana Pinhal en Francisco Almeida. Het resulteert uit een professionele relatie die begon bij de groep BoiteZuleika in 2002.
Beiden afkomstig uit Porto deelden al vroeg een voorliefde voor kunst, en meer in het bijzonder voor muziek. Ana Pinhal legde zich in het begin toe op Pop, Bossa Nova en Braziliaanse populaire muziek, tot ze in 2002 het koor van BoiteZuleika vervoegde, band waarmee ze zou werken tot de split in 2006.
Fado Violado, projeto musical português que interliga o fado com o flamenco, nasce em Sevilha, no ano de 2008, pelas mãos de Ana Pinhal e Francisco Almeida, sendo resultado de uma relação profissional que se iniciou em 2002 no grupo BoiteZuleika.
Ambos portuenses, desde cedo partilharam o gosto pelas artes, particularmente pela música. Ana Pinhal começou por se dedicar à canção Pop, à Bossa Nova e à MPB, até que, em 2002, integrou os coros de BoiteZuleika, banda com a qual viria a trabalhar até a sua extinção (2006).

De wil om bij te leren bracht haar ertoe om lessen muziek en zang te gaan volgen. Het eerste contact met de ‘Cante Flamenco’ werd haar aangereikt door Francisco, die al geïnteresseerd was in flamencogitaar. De nieuwsgierigheid die deze kunstvorm losmaakte bracht haar naar Sevilla, waar ze drie jaar zang ging studeren aan de Fundación Cristina Heeren. Verrassend was dat het precies in Sevilla was, misschien door heimwee, dat fado haar hart won, en in combinatie met de gitaar van Francisco werd Fado Violado geboren.
Met de groep presenteerde ze zich live in Portugal, Spanje, Frankrijk en Nederland. Naast het project Fado Violado is ze is momenteel ook vaste fadista in het ‘Casa da Mariquinhas’ in Porto en in ‘Fado in Porto’, Caves Cálem, in Vila Nova de Gaia.
O desejo de aprender mais leva-a a frequentar aulas de formação musical e canto. O primeiro contacto com o Cante Flamenco foi-lhe proporcionado por Francisco, que já se interessara pela guitarra flamenca. A curiosidade que aquela arte lhe despertou, fê-la deslocar-se para Sevilha onde, durante três anos, estudou Cante na Fundación Cristina Heeren. Surpreendentemente foi em Sevilha, talvez pela saudade, que o fado conquistou o seu coração e foi da comunhão com a guitarra do Francisco que fez nascer Fado Violado.
Com este grupo apresentou-se ao vivo em Portugal, Espanha, França e Holanda. Atualmente, além do projeto Fado Violado, é fadista residente na ‘Casa da Mariquinhas’, no Porto e no ‘Fado in Porto’, Caves Cálem, em Vila Nova de Gaia.

Haar compagnon op het podium, Francisco Almeida, begon zijn muzikale avontuur als tiener bij verschillende garage bands. Hij begon op electrische bas en als zanger, maar het was op gitaar dat hij tot zijn eerste songs kwam. Op zijn 20ste bleek muziek een professionele optie te worden wanneer BoiteZuleika enig succes haalde met ‘Cão Muito Mau’, met een veelvoud aan concertaanvragen tot gevolg.
O seu companheiro de palcos, Francisco Almeida, começou a sua aventura musical ainda adolescente, integrando várias bandas de garagem. Começou por tocar baixo elétrico e por cantar, mas foi com a guitarra que as suas primeiras canções se facilitaram. Aos 20 anos, a música revelou-se uma opção profissional, quando os BoiteZuleika logravam algum êxito com ‘Cão Muito Mau’ e os pedidos para concertos multiplicavam-se.

Op dat moment begon Francis de studie van muziek en gitaar meer serieus te nemen. In 2003 kwam hij voor het eerst in contact met flamencogitaar en volgde later diverse workshops en masterclasses in Cordoba en Sevilla. Toen hij 27 was verliet hij Sevilla, waar hij drie jaar lang flamencogitaar studeerde, ook aan de Fundación Cristina Heeren. Op dit moment, in aanvulling op Fado Violado, begeleidt Francisco Almeida de cursussen flamencodans van Catarina Ferreira, in ‘Contagiarte’, Porto.
Nessa altura, Francisco começou a levar o estudo da música e da guitarra mais a sério. Em 2003, teve o primeiro contacto com a guitarra flamenca, tendo feito, mais tarde, vários workshops e master classes em Córdova e Sevilha. Aos 27 anos rumou de novo a Sevilha onde durante três anos estudou guitarra flamenca também na Fundación Cristina Heeren. Atualmente, além de “Fado Violado”, Francisco Almeida acompanha as classes de baile flamenco da professora Catarina Ferreira, no “Contagiarte”, Porto.

In 2015 brachten ze, met behulp van crowdfunding, hun debuutplaat uit, ‘Jangada de Pedra’ (Het Stenen Vlot), want zoals in het gelijknamige boek van José Saramago, hebben ook zij een Iberische vlot gemaakt dat Portugal met Spanje verenigt, door het combineren van hun meest expressieve klanken - fado en flamenco.
Lançaram em 2015, e através de uma campanha de financiamento coletivo, o seu álbum de estreia, ‘Jangada de Pedra’, pois como acontece no livro homónimo de José Saramago, também eles criam uma jangada ibérica ao unirem Portugal e Espanha através da junção das suas sonoridades mais expressivas – o fado e o flamenco.



A ROSINHA DOS LIMÕES
Quando ela passa
franzina, cheia de graça
há sempre um ar de chalaça
no seu olhar feiticeiro.
Lá vai catita
cada dia mais bonita,
e o seu vestido de chita
tem sempre um ar domingueiro.
Passa ligeira
alegre e namoradeira
a sorrir p´ra rua inteira
vai semeando ilusões.
Quando ela passa
vai vender limões à praça
e até lhe chamam por graça
a ‘Rosinha dos Limões’.
Quando ela passa
junto da minha janela,
meus olhos vão atrás dela
até ver da rua o fim.
Com ar gaiato
ela caminha apressada,
rindo por tudo e por nada
e às vezes sorri p´ra mim.
Quando ela passa
apregoando os limões,
a sós com os meus botões
no vão da minha janela,
fico pensando
que qualquer dia por graça,
vou comprar limões à praça
e depois caso com ela.
© Artur Ribeiro
HET ROOSJE VAN DE CITROENEN
Wanneer ze passeert
slank en gracieus
is er altijd die spottende blik
in haar verleidelijke ogen.
Daar gaat ze, opgedirkt,
elke dag nog mooier
en haar katoenen jurk
heeft altijd een zondagse indruk.
Ze passeert lichtvoetig
opgewekt en flirterig
en lachend naar heel de straat
zaait ze illusies.
Wanneer ze passeert gaat ze
citroenen verkopen op de markt
en al lachend noemt men haar
het ‘Roosje van de citroenen’.
Wanneer ze passeert
langs mijn raam
volgen mijn ogen haar
tot het einde van de straat.
Met een schalkse blik
haast ze zich voort
lachend met alles en niets
en soms glimlacht ze naar mij.
Wanneer ze passeert,
haar citroenen aanprijst,
en ik zit alleen met mezelf
in mijn raamopening,
dan denk ik
één dezer dagen voor mijn plezier
citroenen te gaan kopen op de markt
en daarna trouw ik met haar.
© Artur Ribeiro - eigen vertaling


2 aug. 2016

LUISA SOBRAL TE GAST BIJ ANAQUIM
LUISA SOBRAL CONVIDADA DOS ANAQUIM

Op hun recente album ‘Um dia destes’, kan de groep Anaquim rekenen op de medewerking van Luisa Sobral voor het nummer ‘Há Sempre Qualquer Coisa’.
No álbum recente 'Um dia destes' dos Anaquim, a banda conta com a participação especial de Luísa Sobral que colabora no tema ‘Há Sempre Qualquer Coisa’.

HÁ SEMPRE QUALQUER COISA
Sempre uma questão,
eu sei que é sempre uma questão
de qualquer coisa,
de tempo, de cansaço ou embaraço, ou outro peso qualquer,
e de temer a dor que nele existe, cantamos o amor num canto triste
que embala o coração num jeito de não querer bater.

Sempre uma questão,
eu sei que é sempre uma questão
de qualquer coisa,
de anseios, incertezas ou receios
que nos fazem desistir.
E de fugir à dor que tanto arrasta, fazemos do amor canção madrasta, prelúdio de um sono sem sonhos
fácil de dormir.

Se eu acordar já,
sem chorar, sem temer,
talvez possa esquecer,
talvez saiba sorrir.
Se eu acordar já,
sem este ar derrotado,
talvez vença a teu lado
o temor de existir.

Sempre uma questão,
eu sei que é sempre uma questão
de anseios, incertezas ou receios,
e de fugir à dor que tanto arrasta, prelúdio de um sono sem sonhos
fácil de dormir.

Se eu acordar já,
sem chorar, sem temer,
talvez possa esquecer,
talvez saiba sorrir.
Se eu acordar já,
sem este ar derrotado,
talvez vença a teu lado
o temor de existir.

Mas se eu acordar já,
sem chorar, sem temer,
talvez possa esquecer,
talvez tenha outro olhar.
Mas se eu acordar já,
sem este ar derrotado,
talvez vença a teu lado
o meu medo de amar.
© José Rebola
ER IS ALTIJD WEL IETS
Het is altijd een kwestie,
ik weet dat het altijd een kwestie is
van wat dan ook,
van tijd, vermoeidheid of verlegenheid,
of zomaar een ander probleem,
en van vrees voor de pijn die erbij hoort,
we bezingen de liefde in een droevig lied
dat het hart bijna overtuigt om
niet verder te kloppen.

Het is altijd een kwestie,
ik weet dat het altijd een kwestie is
van wat dan ook,
van verlangen, onzekerheid en angst
die ons doen opgeven.
En om de pijn die ons meesleept te ontlopen,
maken we van de liefde een wreed lied
voorbode van een droomloze nacht
gemakkelijk om te slapen.

Als ik al wakker word,
zonder huilen, zonder angst,
kan ik misschien vergeten,
misschien zelfs glimlachen.
Als ik al wakker word,
zonder deze verslagen houding,
overwin ik misschien aan jouw zijde
de angst om te bestaan.

Het is altijd een kwestie,
ik weet dat het altijd een kwestie is
van verlangen, onzekerheid en angst,
en om de pijn die ons meesleept te ontlopen, voorbode van een droomloze nacht
gemakkelijk om te slapen.

Als ik al wakker word,
zonder huilen, zonder angst,
kan ik misschien vergeten,
en misschien zelfs glimlachen.
Als ik al wakker word,
zonder deze verslagen houding,
overwin ik misschien jouw zijde
de angst om te bestaan.

Maar als ik al wakker word,
zonder huilen, zonder angst,
kan ik misschien vergeten,
misschien bekijk het dan anders.
Maar als ik al wakker word,
zonder deze verslagen houding,
overwin ik misschien aan jouw zijde
mijn angst om lief te hebben.
© José Rebola - eigen vertaling




26 jul. 2016

SAUDADE ANDERMAAL…
SAUDADE OUTRA VEZ…
Ach die ondefinieerbare vorm van heimwee of nostalgie op zijn portugees! Heeft andermaal toegeslagen, dus heb ik het maar op steen gezet.
Ai, este forma indefinível de nostalgia à portuguesa! Atacou outra vez, então esculpi-a em pedra.

12 jul. 2016

ALLEEN VERGETEN GAAT VERLOREN
SÓ O ESQUECER PERDE-SE


Voor deze steen gebruikte ik een citaat van Clem Schouwenaars (1932-1993), de Vlaamse schrijver en dichter. 
Ik vond de tekst in de bundel 'Verdagen' (1988), die door de dichter werd opgedragen aan de kunstschilder Joz Vanrillaer. Ik kreeg de poëzie in handen via Joz, die ik ook tot mijn vriendenkring mag rekenen, en vond dit stukje tekst echt wel een stevige doordenker.
Para esta pedra usei uma citação de Clem Schouwenaars (1932-1993), o escritor e poeta Flamengo.
Eu encontrei o texto no conjunto de poesia 'Verdagen' (1988), que o poeta dedicou ao pintor Joz Vanrillaer. Sendo Joz um amigo meu, foi ele que me deu o livro e penso que este citação e algo para pensar.

Clem Schouwenaars leefde een tijdje in de westhoek en ging er o.a. in Lo-Reninge op zoek naar de landelijke rust. Aan het huis in de Weststraat waar hij woonde kan je deze mooie steen bewonderen.
Durante algum tempo Clem Schouwenaars viveu na parte ocidental da Bélgica,  e entre outros em Lo-Reninge à procura da tranquilidade rural. Na casa onde viveu na Weststraat, pode admirar esta bela pedra.


Joz Vanrillaer is in België geboren(1949), studeerde grafische kunsten aan de Hogeschool voor Schone Kunsten in Antwerpen en heeft deelgenomen aan verschillende internationale tentoonstellingen.
Tegenwoordig woont hij in Cela Nova (Alcobaça), Portugal.
Joz Vanrillaer nasceu na Bélgica (1949), estudou Artes Gráficas na Escola Superior de Belas Artes de Antuérpia e participou em diversas exposições internacionais.
Reside atualmente em Cela Nova (Alcobaça), Portugal.

Joz Vanrillaer - contact: dani.pulinckx@gmail.com

20 jun. 2016

JÚLIO RESENDE EN JÚLIO MACHADO VAZ: POËZIE EN PIANO
JÚLIO RESENDE E JÚLIO MACHADO VAZ: POESIA E PIANO
Júlio Machado Vaz stelde op een dag aan Júlio Resende voor om zijn muziek ten dienste te stellen van zijn meest dierbare poëzie. Júlio Resende zou hem geantwoord hebben dat hij muziek aan die poëzie wou koppelen, maar alleen als Júlio Machado Vaz zelf zou voorlezen. De psychiater en seksuoloog, die geen schrik heeft van taboes, nam de uitdaging aan. En wat repetities en discussies later namen Júlio en Júlio een plaat op. Ze is getiteld ‘Poesia Homónima por Júlio Resende e Júlio Machado Vaz’ en de verzen zijn van Eugénio de Andrade en Gonçalo M. Tavares. Eén stem, twee verschillende invalshoeken op poëzie en veel aangepaste muziek.
Um dia Júlio Machado Vaz sugeriu a Júlio Resende a possibilidade de colocar a sua música ao serviço da poesia de que se sentisse mais próximo. Júlio Resende ter-lhe-á respondido que juntaria música a poesia se fosse o próprio Júlio Machado Vaz a lê-la. O psiquiatra e sexólogo, não temendo tabus, aceitou o desafio. E depois de ensaios e desconcertos, Júlio e Júlio acabaram por gravar um disco. Chama-se ‘Poesia Homónima por Júlio Resende e Júlio Machado Vaz’ e os versos são de Eugénio de Andrade e Gonçalo M. Tavares. Uma voz, dois olhares distintos sobre a poesia, e muita música em consonância.
Op de plaat is een interactie te horen tussen het gesproken woord van Machado Vaz en de piano van Resende, waarbij de dynamiek uitsluitend wordt bepaald door de improviserende inzet van beide partijen. De keuze van de gedichten op de plaat, die je kan horen en lezen, wordt bepaald door de affectie van elk van de uitvoerders. Machado Vaz koos Eugénio de Andrade, in zijn reeds bekende passie voor kunst en in het bijzonder voor de poëzie en het werk van deze dichter. Aan de andere kant ging de voorkeur van Júlio Resende uit naar de schrijver Gonçalo M. Tavares, wiens poëtisch werk is verzameld in één boek -‘1’- uitgegeven bij Relógio D’Água.
Ao longo do disco escuta-se uma interação entre as palavras ditas por Machado Vaz e o piano de Resende, cuja dinâmica é apenas determinada pela entrega à improvisação dos dois intervenientes. A escolha dos poemas que podem ser ouvidos e lidos no disco tem que ver com os afectos de cada um dos intérpretes. Machado Vaz escolheu Eugénio de Andrade, reiterando o seu já conhecido entusiasmo pelas artes, nomeadamente pela poesia e obra deste poeta. Do outro lado, Júlio Resende elegeu o escritor Gonçalo M. Tavares, cuja obra poética está reunida num único livro – ‘1’ – editado pela Relógio D’Água.
Deze plaat is een hommage geworden aan één van de grootste hedendaagse portugeestalige dichters, wiens werk meer aandacht verdient, en aan één van de interessantste actuele schrijvers uit de lusofone cultuur.
Este é um disco que se transforma em homenagem a um dos maiores poetas da língua portuguesa contemporânea, cuja obra merece ser revisitada, e a um escritor dos mais vivos que a nossa cultura conhece aqui e além-fronteiras.   

Bron/fonte: www.e-cultura.sapo.pt


Urgentemente

É urgente o amor
É urgente um barco no mar

É urgente destruir certas palavras,
ódio, solidão e crueldade,
alguns lamentos, muitas espadas.

É urgente inventar alegria,
multiplicar os beijos, as searas,
é urgente descobrir rosas e rios
e manhãs claras.

Cai o silêncio nos ombros e a luz
impura, até doer.
É urgente o amor, é urgente
permanecer.
 
© Eugénio de Andrade em ‘Até Amanhã’
Dringend

Dringend is de liefde
Dringend is een schip op zee

Dringend dienen zekere woorden vernietigd,
haat, eenzaamheid en wreedheid,
bepaalde jammerklachten, de vele zwaarden.

Dringend moeten we vreugde bedenken,
kussen vermenigvuldigen, verbondenheid,
dringend moeten we rozen en rivieren ontdekken
en heldere ochtenden.

De stilte valt op de schouders en sensueel
licht, tot de pijngrens.
Dringend is de liefde, volhouden is
dringend.

© Eugénio de Andrade in ‘Até Amanhã’ - eigen vertaling