LETTERS IN STEEN EN PORTUGAL

WELKOM - SEJA BEM-VINDO

Van Jeroen Boudens leerde ik letters in steen verwerken. Muziek bracht mij naar Portugal waar ik verliefd werd op het land, zijn inwoners en fado. Van deze passies heb ik een cocktail gemaakt, met behoorlijk wat muziek toegevoegd. Welkom op deze blog waar je hopelijk ook jouw ding vindt.

Jeroen Boudens ensinou-me a escultura das letras em pedra. A música trouxe me a Portugal onde apaixonei-me pelo paÍs, pelos habitantes e pelo fado. Destas paixões fiz um cocktail, colocando bastante música. Seja bem-vindo neste blog e espero que vá gostar. (Sou belga, então peço desculpa por erros de tradução)

20 jun. 2016

JÚLIO RESENDE EN JÚLIO MACHADO VAZ: POËZIE EN PIANO
JÚLIO RESENDE E JÚLIO MACHADO VAZ: POESIA E PIANO
Júlio Machado Vaz stelde op een dag aan Júlio Resende voor om zijn muziek ten dienste te stellen van zijn meest dierbare poëzie. Júlio Resende zou hem geantwoord hebben dat hij muziek aan die poëzie wou koppelen, maar alleen als Júlio Machado Vaz zelf zou voorlezen. De psychiater en seksuoloog, die geen schrik heeft van taboes, nam de uitdaging aan. En wat repetities en discussies later namen Júlio en Júlio een plaat op. Ze is getiteld ‘Poesia Homónima por Júlio Resende e Júlio Machado Vaz’ en de verzen zijn van Eugénio de Andrade en Gonçalo M. Tavares. Eén stem, twee verschillende invalshoeken op poëzie en veel aangepaste muziek.
Um dia Júlio Machado Vaz sugeriu a Júlio Resende a possibilidade de colocar a sua música ao serviço da poesia de que se sentisse mais próximo. Júlio Resende ter-lhe-á respondido que juntaria música a poesia se fosse o próprio Júlio Machado Vaz a lê-la. O psiquiatra e sexólogo, não temendo tabus, aceitou o desafio. E depois de ensaios e desconcertos, Júlio e Júlio acabaram por gravar um disco. Chama-se ‘Poesia Homónima por Júlio Resende e Júlio Machado Vaz’ e os versos são de Eugénio de Andrade e Gonçalo M. Tavares. Uma voz, dois olhares distintos sobre a poesia, e muita música em consonância.
Op de plaat is een interactie te horen tussen het gesproken woord van Machado Vaz en de piano van Resende, waarbij de dynamiek uitsluitend wordt bepaald door de improviserende inzet van beide partijen. De keuze van de gedichten op de plaat, die je kan horen en lezen, wordt bepaald door de affectie van elk van de uitvoerders. Machado Vaz koos Eugénio de Andrade, in zijn reeds bekende passie voor kunst en in het bijzonder voor de poëzie en het werk van deze dichter. Aan de andere kant ging de voorkeur van Júlio Resende uit naar de schrijver Gonçalo M. Tavares, wiens poëtisch werk is verzameld in één boek -‘1’- uitgegeven bij Relógio D’Água.
Ao longo do disco escuta-se uma interação entre as palavras ditas por Machado Vaz e o piano de Resende, cuja dinâmica é apenas determinada pela entrega à improvisação dos dois intervenientes. A escolha dos poemas que podem ser ouvidos e lidos no disco tem que ver com os afectos de cada um dos intérpretes. Machado Vaz escolheu Eugénio de Andrade, reiterando o seu já conhecido entusiasmo pelas artes, nomeadamente pela poesia e obra deste poeta. Do outro lado, Júlio Resende elegeu o escritor Gonçalo M. Tavares, cuja obra poética está reunida num único livro – ‘1’ – editado pela Relógio D’Água.
Deze plaat is een hommage geworden aan één van de grootste hedendaagse portugeestalige dichters, wiens werk meer aandacht verdient, en aan één van de interessantste actuele schrijvers uit de lusofone cultuur.
Este é um disco que se transforma em homenagem a um dos maiores poetas da língua portuguesa contemporânea, cuja obra merece ser revisitada, e a um escritor dos mais vivos que a nossa cultura conhece aqui e além-fronteiras.   

Bron/fonte: www.e-cultura.sapo.pt


Urgentemente

É urgente o amor
É urgente um barco no mar

É urgente destruir certas palavras,
ódio, solidão e crueldade,
alguns lamentos, muitas espadas.

É urgente inventar alegria,
multiplicar os beijos, as searas,
é urgente descobrir rosas e rios
e manhãs claras.

Cai o silêncio nos ombros e a luz
impura, até doer.
É urgente o amor, é urgente
permanecer.
 
© Eugénio de Andrade em ‘Até Amanhã’
Dringend

Dringend is de liefde
Dringend is een schip op zee

Dringend dienen zekere woorden vernietigd,
haat, eenzaamheid en wreedheid,
bepaalde jammerklachten, de vele zwaarden.

Dringend moeten we vreugde bedenken,
kussen vermenigvuldigen, verbondenheid,
dringend moeten we rozen en rivieren ontdekken
en heldere ochtenden.

De stilte valt op de schouders en sensueel
licht, tot de pijngrens.
Dringend is de liefde, volhouden is
dringend.

© Eugénio de Andrade in ‘Até Amanhã’ - eigen vertaling

16 jun. 2016

DONA ROSA  -  Disney Story ?
Ze staat begin volgend jaar geprogrammeerd in Gent, daarom dit bericht even opnieuw.
Ela está programada no início do próximo ano, em Ghent, por isso este post aqui novamente.

Rosa Francelina Dias Martins wordt geboren in Porto in 1957, en komt in een armoedig gezin terecht met 23 broers en zussen. Ze wordt op haar vierde blind t.g.v. een meningitis, wat de problemen alleen maar erger maakt. Ze leert een repertoire Portugese volksmuziek aan en gaat daarmee de bedeltoer op in cafés en kroegen. Later wordt ze ondergebracht in een nonnenklooster waar ze toch een tijdje school kan lopen. Op haar 20ste trekt ze naar Lissabon, waar ze samen met andere dakloze blinden op straat aan de kost probeert te komen. Op een dag wordt ze van haar schamele bezittingen beroofd en raden de anderen haar aan om haar mooie stem te gaan gebruiken als broodwinning. Gedurende jaren begeleidt ze haar tragisch levenslied met een simpele triangel en zijn de straten van Lissabon haar werkterrein. Op een dag trekt ze de aandacht van André Heller, een Oostenrijkse artiest, die haar leven totaal zal veranderen. Wanneer die een tijdje later een fado-zangeres zoekt voor een TV-programma i.v.m. wereldmuziek (‘Stimmen der Welt’), gaat hij Dona Rosa opzoeken in Lissabon en brengt haar naar Marroko voor de opnames. 
Rosa Francelina Dias Martins nasceu no Porto (1957),  de uma família pobre com 23 irmãos. Cegou aos quatro anos devido a uma meningite e os problemas tornaram-se ainda piores. Ela aprende um repertório de músicas populares e vai para a rua pedir esmola em tascas e cafés. Mais tarde é internada num asilo de freiras onde chega a estudar durante alguns anos. Aos 20 anos vai para Lisboa, onde tenta ganhar a vida nas ruas, com outras pessoas cegas sem-teto. Um dia é roubada das suas poucas pertences e os outros recomendam-lhe usar a sua bela voz como forma de ganha-pão. Durante anos ela canta o fado, acompanhada apenas pelos ferrinhos, sendo as ruas de Lisboa o teatro dela. Num dia atrai a atenção de André Heller, um artista austríaco que mudará sua vida completamente. Quando mais tarde Heller precisa duma fadista para um programa de televisão intitulado ‘Vozes do Mundo’, ele vai à procura de Dona Rosa em Lisboa e leva-a ao Marrocos para a gravação do programa.

Ze wordt er goed onthaald en komt er in contact met het koor “Bulgarian Voices Angelite”, waarmee ze gaat samenwerken. Zo belandt ze van de Rua Augusta in Lissabon rechtstreeks in het wereldmuziek-circuit en staat binnen de kortste keren op concertpodia in de grote wereldsteden, begeleid door een kwartet dat zich “Grupo de Amigos da Dona Rosa” noemt. Er kwamen ondertussen reeds 4 cd’s uit - Histórias da Rua (2000), Segredos (2003), Alma Livre (2007) en Sou Luz (2012) - en met haar 300 concerten in het buitenland zit ze zowat op het niveau van grootheden als Madredeus en Mariza. In Portugal heeft ze echter nooit dergelijk succes gehad en ze is nog regelmatig in de straten van Lissabon te vinden,  als straatzangeres met haar triangel, tussen vrienden van vroeger. Sprookjes bestaan blijkbaar nog.
Ela é bem recebida o que leva-a a conhecer o coro "Vozes búlgaras Angelite", com quem vai colaborar. E assim ela entra directamente da Rua Augusta em Lisboa no circuito da World Music e percorre os palcos das grandes metrópoles do mundo, acompanhada por um quarteto que se intitula "Grupo de Amigos da Dona Rosa”. Entretanto, já gravou quatro álbuns - Histórias da Rua (2000), Segredos (2003), Alma Livre (2007) e Sou Luz (2012) - e com quase 300 concertos no exterior do país ela está no nível de celebridades como Madredeus e Mariza. Em Portugal, ela não teve tal sucesso e ainda se encontra regularmente na Rua Augusta de Lisboa, com os velhos amigos, cantando e tocando os ferrinhos. Aparentemente os contos de fadas ainda existem.


7 jun. 2016

DE KLASSIEKER ‘FOI DEUS’ LIVE UITGEVOERD DOOR ANTÓNIO ZAMBUJO
O CLÁSSICO ‘FOI DEUS’ INTERPRETADO AO VIVO POR ANTÓNIO ZAMBUJO


FOI DEUS
Não sei, não sabe ninguem,
porque canto fado
neste tom magoado de dôr e de pranto.
Neste tormento, todo sofrimento,
eu sinto que a alma cá dentro se acalma
nos versos que canto.

Foi Deus que deu luz aos olhos,
que perfumou as rosas,
deu oiro ao sol e prata ao luar,
foi Deus que me pôs no peito
um rosario de penas
que vou desfiando
e choro a cantar.
E pôs as estrelas no céu
e fez o espaço sem fim,
deu o luto às andorinhas,
e deu-me esta voz a mim.

Se eu canto, não sei o que canto,
misto desventura,
saudade, ternura
e talvez amor.
Mas sei que cantando,
sinto mesmo que enquanto,
se tenho um desgosto,
o pranto no rosto
nos deixa melhor.

Foi Deus que deu voz ao vento,
luz ao firmamento
e deu o azul às ondas do mar,
Foi Deus que me pôs no peito
um rosário de penas
que vou desfiando
e choro a cantar.
Fez poeta ao rouxinol,
pôs no campo o alecrim,
deu as flores à primavera,
e deu-me esta voz a mim.
© Alberto Janes
GOD WAS HET
Ik weet niet, niemand weet
waarom ik fado zing
op deze trieste toon vol pijn en verdriet.
Met deze kwelling en al dat leed
voel ik dat mijn ziel binnenin tot rust komt
in de verzen die ik zing.

God was het die ogen het licht gaf,
de rozen hun aroma,
de zon goud kleurde en de maan zilver,
God was het, die in mijn ziel een rozenkrans
van treurnis heeft gelegd,
die ik helemaal moet aftellen,
terwijl ik lamenterend zing.
Hij zorgde voor sterren aan de hemel,
en de oneindige ruimte,
mat de zwaluwen hun rouwkleed aan,
en gaf me deze stem van mij.

Wanneer ik zing, weet ik niet wat ik zing,
een mix van ongeluk,
saudade, tederheid
en misschien ook liefde.
Maar ik weet dat ik bij het zingen,
voel dat terzelfdertijd,
wanneer ik verteerd word door verdriet
het leed op mijn gezicht
ons beter maakt.

God was het die de wind een stem gaf,
licht aan het firmament
en de golven van de zee blauwe kleurde.
God was het, die in mijn ziel een rozenkrans
van treurnis heeft gelegd,
die ik helemaal ga aftellen,
terwijl ik in geweeklaag zing.
Een dichter maakte hij van de nachtegaal,
plaatste rozemarijn in het veld,
gaf de lente haar bloemen,
en gaf me deze stem van mij.
© Alberto Janes - eigen vertaling

29 mei 2016

PEDRO ABRUNHOSA STEUNT DE ‘SELEÇÃO’
PEDRO ABRUNHOSA EM APOIO À ‘SELEÇÃO’
Tijdens Euro 2016, dat op 10 juni in Frankrijk van start gaat, kunnen Ronaldo & Co rekenen op de steun van één van de meest populaire, zoniet de populairste artiest in Portugal. Pedro Abrunhosa paste de tekst aan en maakte een remake van zijn succesnummer ‘Tudo o Que Eu Te Dou’.
No Euro 2016, que arranca a 10 de junho na França, Ronaldo e companhia podem contar com o apoio de um dos mais populares, senão o cantor mais popular em Portugal. Depois de o músico ter adaptado o poema da canção, Pedro Abrunhosa regravou o seu êxito ‘Tudo o Que Eu Te Dou’.

Met deze song willen een hechtere band creëren tussen spelers en toeschouwers. We vonden dat er iets ontbrak dat de fans verenigt tijdens de wedstrijden”, bevestigt Tiago Craveiro, directeur-generaal van de Portugese Voetbalfederatie (FPF), tijdens de officiële voorstelling van het lied dat als titel ‘Tudo o que eu te dou. Somos Portugal’ (Alles wat ik je gaf. Wij zijn Portugal) meekreeg.
Com esta canção, queremos criar uma relação mais próxima entre jogadores e público. Achamos que faltava alguma coisa que unisse as bancadas durante o jogo”, afirmou o diretor-geral da Federação Portuguesa de Futebol (FPF), Tiago Craveiro, durante a apresentação oficial do tema, que terá o nome de ‘Tudo o que eu te dou. Somos Portugal’.

Pedro Abrunhosa legt uit dat de tekst werd herschreven met de bedoeling om “mensen te verenigen en te prikkelen”, op een manier die de nationale ploeg helpt om het Europees kampioenschap in Frankrijk te winnen. De artiest uit Porto maakt ons op het volgende attent: “Deze song is eigenlijk al niet meer van mij, maar is nu publiek bezit. We hebben het over een muziekstuk dat reed 23 jaar geleden werd uitgebracht”.
Pedro Abrunhosa explicou que o tema foi refeito com o objetivo de “unir e galvanizar as pessoas”, de modo a ajudar a seleção nacional a vencer o Europeu de França. “Esta canção já não é minha, é das pessoas. Estamos a falar de uma música que foi lançada há 23 anos”, lembrou o artista portuense.
Het lied maakt deel uit van de campagne ‘We zijn niet met 11. We zijn met 11 miljoen’, waarbij de FPF hoopt om de Portugese fans tot de aankoop van een gepersonaliseerde sjaal van de nationale ploeg te bewegen, officiëel met naam en individueel genummerd.
O tema está incluindo na campanha ‘Não somos 11. Somos 11 milhões’, em que FPF espera mobilizar os adeptos portugueses com a compra de um cachecol da seleção nacional personalizado com o nome e número oficial de cada um.

Het Euro 2016 vindt plaats van 10 juni tot 10 juli in Frankrijk. Portugal start in groep F met IJsland, Oostenrijk en Hongarije.
O Euro 2016 vai decorrer em França de 10 de Junho a 10 de Julho. Portugal vai disputar o Grupo F com Islândia, Áustria e Hungria.



Eu já sei que mais podemos ser,
hoje ser rei, é esse o teu poder
somos mais fortes, coragem, ambição,
voamos mais alto,
o meu nome é Seleção.

É tudo o que eu te dou,
e tu me dás a mim,
é tudo o que eu sonhei,
e tu farás por mim
tudo o que nos dás,
nós damos-te a ti,
somos Portugal!

Hmm, essa força, leva-me à Final,
mata-me de Amor,
e Viva Portugal!
deixa-nos cantar, voar, enlouquecer...
© Pedro Abrunhosa
Ik weet tot wat we in staat zijn,
vandaag koning worden, dat kan
we zijn sterker, moed, ambitie,
we nemen een hoge vlucht,
mijn naam is Seleção.

Dit is alles wat ik je heb gegeven,
en jij mij hebt gegeven,
het is alles wat ik heb gedroomd,
en jij voor mij zal doen
alles wat je ons zal geven,
zullen we jou geven,
wij zijn Portugal!

Hmm, deze macht, brengt mij in Finale,
overweldigt me met liefde,
en Leve Portugal!
laat ons zingen, vliegen, gek worden...
© Pedro Abrunhosa - eigen vertaling

http://www.1de11milhoes.pt/

26 mei 2016

MONDA:  EIGENTIJDSE BENADERING VAN DE CANTE ALENTEJANO
MONDA: ABORDAGEM CONTEMPORÂNIA AO CANTE ALENTEJANO

In 2014 werd de Cante Alentejano, de culturele identiteit van deze Portugese streek, erkend als Immaterieel Cultureel Werelderfgoed door Unesco. Het project Monda heeft met een duidelijke benadering van de nieuwe muzikale trends, zonder belemmeringen of afgebakende grenzen en aanleunend bij de jongere generaties, op eigentijdse wijze de Cante Alentejano aangepakt, waarbij de traditionele compositie gemengd wordt met nieuwe geluiden uit de wereldmuziek. Het project onderscheidt zich door zijn unieke karakter en de nieuwe manier van interpreteren van de Cante Alentejano. Het wordt dan ook beschouwd als één van de meest belovende muzikale projecten van het jaar in Portugal.
Em 2014 o Cante Alentejano, a identidade cultural desta região Portuguesa, foi considerado Património Cultural Imaterial da Humanidade, pela Unesco. Com uma aproximação clara às novas tendências musicais, sem barreiras ou fronteiras demarcadas e próximo das gerações mais novas, o projecto Monda criou uma abordagem contemporânea ao Cante Alentejano, misturando a composição tradicional com os novos sons da World Music. O projeto é reconhecido pela sua singularidade, pela nova maneira de dizer e de interpretar o Cante Alentejano e é considerado um dos projectos musicais nacionais mais promissores deste ano.

Monda kwam tot stand als opzet van Jorge Roque (zang, gitaar), Pedro Zagalo (piano, keyboards) en Herlander Medinas (zang, contrabas), op zoek naar nieuwe tijden die dringend plaats willen maken voor klanken van een actueler zuiden, met meer muzikale durf. De band valt voornamelijk op door haar interpretaties, maar ook door charisma en originaliteit, die ons in haar vertolking brengen tot een zekere nostalgische context en beleving.
Monda nasceu da vontade dos seus intervenientes Jorge Roque (voz, guitarra), Pedro Zagalo (piano, teclado) e Herlander Medinas (voz, contrabaixo), de um novo tempo que agora urge em construir-se para dar lugar aos sons de um sul mais evidente e mais arrojado musicalmente. A banda cativa essencialmente pelas suas interpretações, mas também pelo seu carisma e originalidade, os quais nos remetem, através das suas interpretações, para um contexto e vivência de uma certa nostalgia.

Op de eerste plaat van Monda staan 12 tracks, plus een bonus, in een muzikale productie van Ruben Alves. Gastartiesten zijn o.a. de fadista Katia Guerreiro, Rui Veloso, Tiago Oliveira en de Grupo de Cantadores de Portel. De plaat komt begin juni in de winkels.
Com produção musical de Ruben Alves, o primeiro disco dos Monda tem 12 faixas mais uma extra e conta com as participações especiais da fadista Katia Guerreiro, Rui Veloso, Tiago Oliveira e do Grupo de Cantadores de Portel, entre outras. Vai chegar às lojas no início de junho.



O Mocho
Gosto muito dos teus olhos, óh Maria
muito mais gosto dos meus,
se não fossem os meus olhos, óh Maria
não podia amar os teus

O triste do mocho piava o-la-rilariava
em cima da melancia, óh Maria!
Maria Capitoa dos montes,
tirilim óh tirim-tim-tim
as mulheres são alegria de mim

Eu não quero mais amar, óh Maria
que eu do amar tenho medo
eu não quero arriscar, óh Maria
a pagar o que não devo

O triste do mocho piava o-la-rilariava
em cima da melancia, óh Maria!
Maria Capitoa, dos montes,
tirilim óh tirim-tim-tim
as mulheres são alegria de mim
© : popular
De Steenuil
Ik hou ontzettend van jou ogen, oh Maria
net zoals ik van de mijne hou,
was het niet van mijn ogen, oh Maria
ik kon de jouwe niet liefhebben

De trieste uil kraste en rilde
bovenop de watermeloen, oh Maria!
Maria Kapitein van de bergen,
tirilim oh tirim-tim-tim
vrouwen zijn mijn bron van vreugde

Ik wil niet meer liefhebben, oh Maria
want ik ben bang van de liefde
Ik wil het risico niet lopen, oh Maria
te betalen wat niet mijn schuld is

De trieste uil kraste en rilde
bovenop de watermeloen, oh Maria!
Maria Kapitein van de bergen,
tirilim oh tirim-tim-tim
vrouwen zijn mijn bron van vreugde
© : traditional, eigen vertaling